|
ديپلماسي انرژي جهان در سال2010ميلادي درگفتوگوبا كارشناس انرژي
"ميانگين قيمت نفت بين 75 تا 85 دلار خواهد بود"
پيشبيني ميشود در سال 2010 ميلادي قيمت نفت تا مرز 100دلار افزايش پيدا كند و ميانگين قيمت بين 75 تا 85 دلار نوسان داشته باشد.
محمود خاقاني ـ كارشناس انرژي بينالملل ـ در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با بيان اين مطلب اظهار كرد: به اين ترتيب در سال جاري ميلادي رشد اقتصادي چين و هند ادامه خواهد داشت و نگرانيهاي ناشي از بحرانهاي ژئوپليتكي نيز همچنان وجود دارد.
وي با اشاره به اينكه بنابراين افزايش قيمت نفت ميتواند روي قيمت گازهم تاثيرگذار باشد، افزود: قيمت گاز در حال حاضر قيمت مناسبي براي مصرفكننده در غرب توصيف شده و پائين است. بههمين دليل بسياري از اقتصاد دانان انرژي معتقدند كه صنعت برق به ساخت نيروگاههاي گازي كه در مقام مقايسه آلودگي كمتري نسبت به نيروگاههاي ذغال سنگي دارند، روي خواهد آورد.
به گفته او منابع عظيم گاز طبيعي كه بهتازگي تركمنستان مدعي كشف آنها شده و قراردادهاي مهمي هم با چين، روسيه و غرب امضا كرده و همچنين فاز دوم توليد گاز ميدان شاهدنيز در جمهوري آذربايجان بيانگر اين هستند كه توليد گاز در آسياي مركزي ودريايخزر ميتواند بخش مهمي از نياز غرب به گاز را تامين كند.
وي تصريح كرد: بههمين دليل بسياري از كارشناسان انرژي بر اين عقيدهاند كه قطر و ساير توليدكنندگان گاز طبيعي مايع (ال.ان.جي) بازارشان در غرب را از دست ميدهند و بايد روي بازار شرق تمركز كنند.
* * جزييات قرارداد اخير تركمنستان با كنسرسيوم چين، كرهجنوبي و امارات
خاقاني درباره قرارداد تركمنستان با كنسرسيومي متشكل از شركتهاي چيني، كره جنوبي و امارات متحده عربي به ارزش حدود 10 ميليارد دلار تشريح كرد: شركتهاي امارات متحده عربي و كرهجنوبي با همكاري شركتهاي غربي از سالها پيش در تركمنستان حضور فعال دارند و سرمايهگذاريهاي كلاني كردهاند
به گفته او چين نيز در چارچوب ديپلماسي انرژي و تامين امنيت واردات نفت و گاز خود از يك طرف با امارات متحده عربي در خليجفارس بهعنوان صادركننده نفتخام به چين و كرهجنوبي ارتباط دارد و از طرف ديگر بهعنوان يك كشور متحد آمريكا، منافع خود را در سرمايهگذاري مشترك با اين كشورها در تركمنستان تعريف كرده است.
وي درباره ميدان مورد قرارداد بهنام يولمان جنوبي كه در نزديكي مرز افغانستان واقع شده است، خاطرنشان كرد: گفته ميشود كه اين ميدان يكي از ميدان هاي بسيار غني گازي است و گروهي از مشاوران انگليسي كه اين ميدان را مطالعه كردهاند، ذخاير آنرا حدود 6 تريليون متر مكعب تخمين زدهاند كه چنانچه اين رقم درست باشد، اين ميدان چهارمين يا پنجمين ميدان عظيم گازي كشف شده در جهان محسوب خواهد شد.
اين كارشناس انرژي بينالملل درباره شركتهاي اين كنسرسيوم توضيح داد: شركتهاي Petrofac International و Gulf Oil & Gas FZE امارات كه در انگليس ثبت شدهاند و سهام آنها در بازار بورس لندن معامله ميشود، شركتهاي LG International Corp و Hyundai Engineering كرهجنوبي و شركت چيني CNPC در اين كنسرسيوم فعالند.
* * نگاهي به روند صادرات گاز در تركمنستان
وي درمورد واكنش روسيه نسبت به امضاي اين قرارداد گازي بين تركمنستان و كنسرسيوم چين، كرهجنوبي و امارات گفت: در اين ترديدي نيست كه تركمنستان از دير زمان تنها راه صادرات گاز به مصرفكنندگان را از مسير روسيه داشت، ولي سالها پيش بهدليل روابط خوبي كه بين ايران و تركمنستان در دولت سازندگي درخصوص انرژي برقرار شد، ايران با سرمايهگذاري از محل امكانات وزارت نفت و با وجود تحريمهاي اعمال شده توانست خط لوله گاز كرپجه به كردكوي را بسازد و براي اولينبار يك راه صادراتي جديد براي تركمنستان غير از مسير روسيه باز شد.
او با اشاره بهاينكه پس از آن چينيها هم وارد شدند و در چارچوب توافقاتي كه با روسها و غربيها داشتند، سرمايهگذاري كلاني از محل امكانات چين براي ساخت خط لوله انتقال گاز آسياي مركزي به چين انجام دادند، يادآوري كرد: مرحله نخست اين خط لوله بهطول 8653 كيلومتر در اواخر ماه دسامبر سال 2009 به بهرهبرداري رسيد و براي اولين بار چين از طريق اين خط لوله، گاز آسياي مركزي را به جمهوري مسلمان نشين و خودمختار جين جيانگ وارد كرد و از آنجا به 14 استان چين گازرساني ميكند.
وي در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه حجم گازي كه اين خط لوله انتقال خواهد داد، چه مقدار است و همچنين حجم ذخاير گازي تركمنستان چه مقدار تخمين زده شده است؟ اظهار كرد: چين از چند سال پيش و در چارچوب ديپلماسي انرژي خود تعريف كرده بود كه حدود 10 ميليارد دلار براي ساخت خط لوله گاز از تركمنستان به چين سرمايهگذاري خواهد كرد كه اين برنامه هنوز ادامه دارد و با تركمنستان قراردادي 30 ساله امضا كرده است
* * ذخاير گازي تركمنستان 20 ميليارد متر مكعب
او تاكيد كرد: در واقع تركمنستان براساس مطالعاتي كه انجام شده، ذخاير گازي در حدود 700 تريليون فوت مكعب يعني معادل 20 ميليارد متر مكعب دارد و دولت تركمنستان هم براي توسعه اين منابع عظيم، ديپلماسي انرژي خوبي را تعريف كرده است كه نتيجه آن امضاي همين قراردادهاي اخير بوده است.
وي با بيان اينكه قرار است در سال 2010 حدود شش ميليارد متر مكعب گاز آسياي مركزي از طريق خط لوله ساخته شده و به چين صادر شود، افزود: افزايش حجم بستگي به توليد گاز بيشتر در تركمنستان دارد. در هرحال تا سال 2015 قرار است اين رقم تا چند برابر افزايش يابد.
او همچنين درباره نقش روسيه در صنعت گاز تركمنستان با تاكيد براينكه روسيه و تركمنستان و ساير بازيگران مهم در بازي بزرگ انرژي منطقه، آشكار و پنهان به توافقهايي دست پيدا كردهاند تا امنيت سرمايهگذاريهايشان را تامين كنند، تصريح كرد: در كوتاه مدت روسيه همچنان خريدار اصلي گاز تركمنستان است و از 10 ژانويه 2010 براساس توافق انجام شده، روسيه از تركمنستان 30 ميليارد متر مكعب گاز وارد ميكند.
* * مروري بر روابط انرژي دنيا طي دهههاي گذشته
خاقاني با اشاره به چگونگي ايجاد ديپلماسي انرژي در روسيه و ايران تشريح كرد: پس از فروپاشي اتحاد جماهيرشوروي بازي بزرگ قدرتهاي مدعي ابرقدرت بودن در قرن 19 و 20 براي حضور و نفوذ در منطقه قفقاز با تعريف تازهاي از مقررات و قوانين بازي براي دستيابي به منابع انرژي منطقه شروع شد و بازي تازهاي را در چارچوب رقابت براي همكاري و همكاري در رقابت از اواخر قرن 20 آغاز كردند و نام ديپلماسي انرژي را بر آن نهادند.
وي افزود: در اين بازي سياست غرب انتقال نفت و گاز منطقه از مسيري غير از مسير روسيه و ايران تعريف شد؛ روسيه هم در ديپلماسي انرژياش براي حذف مسير ايران و صادرات نفت وگاز منطقه از مسير روسيه مذاكراتي را با اروپا با استفاده از تجارب شوروي سابق براي صادرات گاز روسيه به اروپا با وجود مخالفتهاي آمريكا در پيش گرفت.
به گفته او در همين حال دولتهاي وقت جمهوري اسلامي ايران با توجه به اهميت جغرافيائي و موقعيت استثنائي ايران بين آسياي مركزي، درياي خزرو خليج فارس و همچنين بهمنظور مبارزه با تحريم ايران در منطقه، ديپلماسي انرژي جامعي را تعريف كردند كه در چارچوب آن در وزارت نفت ابتدا ستادي تحت عنوان ستاد همكاريهاي اقتصاد انرژي با كشورهاي مستقل مشتركالمنافع تشكيل شد كه اين ستاد بعدا به يك معاونت جديد تحت عنوان معاون وزير نفت در امور نفتو گاز درياي خزرتبديل شد كه مسووليت سياست گذاري و پيگيري اجراي طرح هاي مورد نظر و مرتبط با ديپلماسي انرژي براي منطقه را با هماهنگي وزارت امورخارجه بر عهده گرفت.
اين كارشناس انرژي با بيان اينكه در شروع قرن 21 غرب و روسيه با رقباي تازهاي مانند چين و هند در اين بازي بزرگ ديپلماسي انرژي روبهرو شدند، توضيح داد: بازيگران شرقي دربازي رقابت براي همكاري و همكاري در رقابت براي صادرات نفت و گاز آسياي مركزي، درياي خزر و قفقاز از مسير ايران به شرق تمايل زيادي نشان دادند. اگرچه در چند سال اخير در ديپلماسي انرژي آنها مرتبط با ايران تجديد نظرهاي مهمي روي داده است و به اين نتيجه رسيدهاند كه بهتر است با روسيه و غرب در اين رابطه توافق و تفاهم داشته باشند.
وي خاطرنشان كرد: چين و آمريكا در ديپلماسي انرژي جهاني خود يك وجه مشترك دارند و آن اين است كه اقتصاد هر دو كشور به واردات نفت وگاز وابسته و متاثر از قيمت نفت در بازارهاي بينالمللي است. از جمله ماموريتهاي مهم ناوگان دريايي آمريكا در اقيانوس پاسيفيك (آرام) مراقبت و تامين امنيت نفتكشهايي است كه نفتهاي بارگيري شده از خليجفارس را به مقصد چين، هند، ژاپن و كرهجنوبي حمل ميكنند.
|