|
همسفر با رگهاي آهنين هم نوا با قلبهاي تپنده
مركز انتقال نفت شهيد كريمي(تركمن چاي)
بعد از طي مسيري 45 كيلومتري در جاده اي كوهستاني و پر پيچ و خم در حالي كه چهره ارغواني خورشيد پاييزي عصرگاهي در اين مسير چشم نوازي مي كرد به مركز انتقال نفت شهيد كريمي (تركمن چاي) رسيدم كه در محدوده بخش تركمن چاي قرار گرفته و با شهرستان ميانه حدود 45 كيلومتر و از مركز استان (تبريز) حدود 130 كيلومتر فاصله دارد و در نه كيلومتري جاده ترانزيت تهران- تبريز قرار گرفته است.
تركمانچاي نام شهري در بخش تركمانچاي شهرستان ميانه در استان آذربايجان شرقي است. اين شهر در دامنه هاي جنوبي كوه هاي بزقوش قرار دارد. آب و هواي آن كوهستاني و معتدل است، هر چند در فصل زمستان هواي آن به شدت سرد مي شود و با بارش فراوان برف همراه بوده و به خاطر قرارداد معروف تركمان چاي، شهرتي جهاني يافته است. اين بخش از شمال به سراب، از غرب به هشترود، از جنوب و شرق به ميانه متصل است. از آثار باستاني اين شهرستان مي توان به تپه باستاني بروانان دريك كيلومتري جنوب غربي روستاي سوماي بالا متعلق به قبل از ظهور اسلام و نيز كول تپه در 700 متري جنوب غربي غريب دوست متعلق به قبل از ظهور اسلام اشاره كرد. در مورد عهدنامه معروف تركمان چاي لازم به ذكر است كه جنگ هاي ايران و روسيه، سال هاي 1218 تا 1228 و 1241 تا 1243 قمري، منجر به عقد عهدنامه اي در تاريخ پنجم شعبان 1243 در محل تركمان چاي ميانه گرديد كه يكي از تيره ترين حوادث تاريخ كشور ما قلمداد مي شود. در اين عهدنامه 16 فصلي، حاكم بي درايت دو دستي خاك ايران را به بيگانه مي بخشد كه بر اثر آن علاوه بر اين توافق ننگين، يك خسارت ده كرور توماني معادل بيست ميليون منات سفيد روسي به ايران تحميل مي شود. با مرور اين قسمت از تاريخ كشورمان كه ذهن هر مسافري به اين شهرستان را درگير خود مي كند به مركز انتقال نفت تركمان چاي مي رسيم ابتدا مهندس علي رضا جهاني كه 28 سال دارد و به مدت يكماه است كه سمت مسئوليت مركز را پذيرفته و قبلاً در سمت مسئول عمليات مركز خدمت مي كرده به استقبال ما آمد او ابتدا از مساحت كل مجموعه قره چمن مي گويد: كه مساحت اين مركز حدود 19 هكتار است كه 10 هكتار آن مسكوني است و حدود 5 هكتار فضاي سبز اعم از از صنعتي و غير صنعتي دارد. حوزه استحفاظي اين مركز از كيلومتر 460 الي كيلومتر 554 خطوط لوله 14 و 16 اينچ به طول 94 كيلومتر است كه اين مركز در كيلومتر 472 اين خط انتقال واقع شده است، مهندس جهاني در مورد فعاليت عملياتي اين مركز مي گويد: انتقال روزانه 110 هزار شبكه نفت خام با ظرفيت 750 مترمكعب در ساعت در روي خط 16ً ري_ تبريز و ده ميليون ليتر فرآورده نفتي از اعم از نفت سفيد، نفت گاز_ بنزين موتور و نفت سبك روي خط 14ً حاصل تلاش مستمر همكاران ما در اين مركز است. او در مورد امكانات و تجهيزات اين مركز مي گويد: در اين مركز 3 دستگاه توربين سولار به صورت سري(1+2) با سوخت مصرفي گاز طبيعي و نفت سفيد روي خط 16ً در حال سرويس دهي است. و يك دستگاه توربين رستون با سوخت مصرفي گاز طبيعي روي خط 14ً ري_ تبريز و دو دستگاه ديزل ژنراتور با قدرت 550KW با سوخت مصرفي نفت گاز جهت تامين برق اضطراري مركز فعال است. اين مركز داراي چهار مخزن رليف و سوخت با ظرفيت سه ميليون و سيصد ليتر روي خط 14ً است و همچنين داراي يك اتاق نمونه گيري با زير بناي 32 متر مربع و داراي 76 دستگاه تجهيزات ايمني و انواع خاموش كننده ها است.
او اضافه مي كند كليه عمليات اين مركز توسط 58 نفر از كاركنان شركت خطوط لوله و مخابرات نفت ايران انجام مي شود كه به صورت شبانه روزي و صادقانه مشغول خدمت هستند، مهندس جهاني مي گويد: اين مركز تا سال 1380 به صورت اقماري فعال بوده اما از سال 1380 به بعد با تحويل خانه هاي مسكوني اين مركز از اقماري خارج شد. در اين مركز 26 واحد مسكوني با امكانات شهري_ حرارت مركزي و خط تلفن وجود دارد و همينطور 3 واحد مهمانسرا با 14 اتاق و ظرفيت 40 نفر امكانات رفاهي اين مجموعه رستوران_ درمانگاه كه يك پزشكيار دارد نانوايي كه در دو نوبت به پخت نان مي پردازد، و يك ساختمان حراست مركزي و پارك كوچكي كه پذيراي كودكان معدود در اين مركز است همچنين يك پايگاه بسيج و يك رستوران و سالن ورزشي هم در مجموعه موجود است.
براي بازديد از ديگر قسمت ها و گفتگو با كاركنان ديگر اين مجموعه به محوطه مي رويم كه فضاي سبز و گل ها و درختاني كه غرق در پاييز هستند منظره بسيار زيبا و ديدني را مقابل چشمان ما قرار داده. در حال حاضر 9 خانوار در اين مركز ساكن هستند. اتاق كنترل اين مركز از جمله قسمت هايي است كه با تجربه ها و جوانان تازه كار شركت با هم و در كنار فرآيند كنترل و هدايت نفت خام و فرآورده هاي نفتي را با جديت و دقت تمام به انجام مي رسانند. مهدي اقدسي 30 ساله كه كارمند ارشد عمليات است در حالي كه چشم به مانيتورها و پنل هاي كنترل PLC دوخته، پاسخگوي سوال هاي ما است و از كار خود مي گويد: او مي گويد 5 سال است كه در اين مركز مشغول كار هستم و بهترين ساعات زندگيم هم، همين مواقعي است كه سخت مشغول فعاليت هستم چون كار خود را بسيار دوست دارم و به آن عشق مي ورزم خصوصاً كاري كه با همكارانم كه بسيار خوب و مهربان هستند انجام مي دهم، اقدسي دانشجوي رشته الكترونيك در دانشگاه تبريز است و كار و تحصيل را در كنار هم انجام مي دهد و براي رفتن به دانشگاه و حضور در كلاس ها حدود 7 ساعت راه مي پيمايد و هزينه زيادي متقبل مي شود اما مي گويد رنج تحصيل را به جان مي خرم كه بتوانم در آينده با داشتن تخصص در كارم موفق تر باشم.
حسين رسولي هم كه در اتاق كنترل مشغول كار است دو سال است كه به مجموعه شركت خطوط لوله و مخابرات نفت ايران پيوسته او از من مي پرسد شما قبل از اينكه به اينجا بيائيد نام قره چمن را شنيده بوديد و من در پاسخ مي گويم نه، صرفاً از شهر تركمانچاي اطلاعاتي دارم و او اضافه مي كند اين يكي از مسائلي است كه ما در برخورد با ديگران با آن مواجه هستيم اينكه در مورد محل و شرايط كاري ما كمتر كسي اطلاع دارد.
باقري كه كارمند عمليات است، و شنونده صحبت هاي ما مي گويد: من هم در ابتدا و قبل از ازدواج براي اينكه تصوير مناسبي از محل كار خود به خانواده همسر و همسرم بدهم مشگل داشتم اما امروز 5 سال از آن زمان مي گذرد و فرصت مناسبي است كه از همسرم كه صبورانه شرايط خاص زندگي در چنهين محيطي را تحمل مي كند تشكر كنم.
در مسير رفتن به منطقه مسكوني و گفتگو با يكي از خانوادهاي ساكن در اين مركز با صفر علي رحيمي خواه كه استاد كار حفاظت زنگ است و از مركز زنجان آمده و به اتفاق چندتن ديگر از همكاران خود وظيفه تعمير و رسيدگي به قسمتي از خط كه فرسوده است را دارند، به گفتگو مي پردازيم او در مورد كار خود مي گويد: كار ما بسيار خطرناك و پر ريسك است مخصوصاً در زمان برس كاري و كار با دستگاه ها و ماشين آلات سنگين، او اضافه مي كند كه من در هر شرايطي سعي مي كنم، با جان و دل كار كنم و خداوند را شكر مي كنم كه در اين 30 سال سابقه كاري خود كارم را هميشه به بهترين وجه ممكن به انجام مي رساندم.
با ورود به يكي از منازل مسكوني اين مجموعه با استقبال گرم و پذيرايي خانم زهرا حسيني كه اهل اروميه هستند روبه رو مي شويم. او و با فرزند 5 ساله خود (مبين) و همسرش كه كارمند عمليات است مدت 5 سال است كه در اين مركز ساكن هستنند. نگراني او صرفاً تنهايي فرزند 5 ساله اش است كه در اين محيط هم بازي ندارد او مي گويد محوطه سبز اين مركز فضاي آرام و مناسبي براي پياده وري است و من در كلاس هاي آموزشي كه براي خانواده ها راه اندازي شده شركت مي كنم و سعي مي كنم وقت خود را به بهترين شكل ممكن بگذرانم. بعد از پذيرايي مفصلي كه خانم حسيني از گروه ما بعمل آوردند و رفع خستگي براي ادامه سفر خود مركز شهيد كريمي را كه ميان كوههايي قرار گرفته كه دامن به دامن يكديگر دوخته اند و اين مركز را در قلب خود جاي داده اند ترك مي كنيم.
|